ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ETUC ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ

isotita ΕΜΠΟΔΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ


Το παρόν άρθρο περιλαμβάνει τα βασικά σημεία της δημοσίευσης της ETUC (Ευρωπαική Συνομοσπονδία Συνδικάτων) με θέμα την προώθηση των γυναικών στα συνδικάτα και την ανέλιξη τους από απλά μέλη σε ηγετικούς ρόλους. Βασικά εμπόδια για τη συμμετοχή τους στα συνδικάτα είναι τα εξής:

  • Η ανδρική κουλτούρα των σωματείων αποθαρρύνει τη συμμετοχή των γυναικών. Οι άνδρες έχουν τα δικά τους κοινωνικά δίκτυα που μπορεί να αποκλείουν τις γυναίκες. Η οργάνωση και η διεξαγωγή των συναντήσεων και η ακατάλληλη ώρα ειδικά για όσους είναι γονείς επιδρά αρνητικά στην πιθανότητα συμμετοχής. Αυτό ισχύει και για γυναίκες που δεν έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις. Επειδή ο ανδρικός κανόνας συχνά αναπαράγεται στην κουλτούρα των συνδικάτων οι άνδρες επιδιώκουν να αναπαράγονται σε ηγετικές θέσεις. Ανεπίσημα θέματα αποφασίζονται πριν την έναρξη των επίσημων συναντήσεων και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Οι γυναίκες πρέπει να επενδύσουν στα κοινωνικά δίκτυα και να παρευρίσκονται στον τόπο και χρόνο που λαμβάνονται οι αποφάσεις. Επιπλέον, οι γυναίκες πιστεύουν ότι οι άντρες μπορούν να τα καταφέρουν καλύτερα γι΄αυτό πρέπει να εμπνεύσουμε εμπιστοσύνη στις γυναίκες να ψηφίσουν γυναίκες και να νιώσουν αλληλεγγύη.
  • Άλλος ένας ανασταλτικός παράγοντας είναι τα αρνητικά στερεότυπα. Τα στερεότυπα των φύλων δημιουργούν ανισότητα. Τα κοινωνικά κατασκευάσματα για τους ρόλους και τις προσδοκίες στα αγόρια και τα κορίτσια έχουν ως αποτέλεσμα διαφορετικές συμπεριφορές και επιλογές τόσο στην εκπαίδευση όσο και στο επάγγελμα. Έτσι, οι επιλογές καριέρας περιορίζονται σε «γυναικείους» τομείς της αγοράς εργασίας, ενώ υποεκπροσωπούνται στις θέσεις λήψης αποφάσεων. Αν χρησιμοποιηθούν πιο αποτελεσματικά τα γυναικεία ταλέντα και οι ικανότητες θα σπάσουμε τα στερεότυπα. Απαιτούνται, λοιπόν, αλλαγές στη συμπεριφορά, τη στάση, τους κανόνες και τις αξίες. Και βέβαια πρέπει να αρθεί το στερεότυπο ότι οι γυναίκες δεν ενδιαφέρονται για την εξουσία. Οι γυναίκες αναπαράγουν και αυτές στερεότυπα όπως και οι άντρες σε σχέση με τους εαυτούς τους και με τους άλλους. Αν αντιμετωπιστούν ισότιμα θα έχουν ίδιες ευκαιρίες και ίδιους μισθούς.
  • Η επίδραση της οικονομικής κρίσης. Σε μερικές χώρες η οικονομική κρίση έχει επιδράσει αρνητικά για τις γυναίκες ως προς την αγορά εργασίας. Για παράδειγμα στη Λετονία η οικονομική κρίση σημαίνει ότι οι γυναίκες από τη μια μεριά έχουν λιγότερο χρόνο και από την άλλη αναλαμβάνουν περισσότερες ευθύνες. Συγκεκριμένα, μία αρχηγός συνδικάτου ανέφερε ότι δεν μπορεί πια να εργάζεται με πλήρες ωράριο καθώς πρέπει να φροντίζει τα εγγόνια της, επειδή η κόρη της δεν έχει πια την οικονομική δυνατότητα να πληρώνει baby-sitter.
  • Οι γυναίκες κρατούν τους εαυτούς τους πίσω και πολλές φορές χάνουν την πίστη τους να ηγηθούν. Η έλλειψη αυτοπεποίθησης σε συνδυασμό με την εχθρότητα των ανδρών- συναδέλφων και την απομόνωση από τις θέσεις λήψης αποφάσεων αποτρέπουν τις γυναίκες από τη διεκδίκηση ευκαιριών για προαγωγή ή ηγεσία. Έτσι, τα συνδικάτα πρέπει να παρέχουν εκπαίδευση για ανάπτυξη κινήτρων, δεξιοτήτων και αυτοπεποίθησης.
  • Οι γυναίκες φτάνουν σε ένα σημείο που δεν μπορούν να προοδεύσουν περισσότερο στις καριέρες τους εξαιτίας αόρατων εμποδίων. Μεγάλος αριθμός γυναικών αποτρέπεται από τα να διεκδικήσει θέσεις υψηλού γοήτρου τόσο στην εργασία όσο και στα συνδικάτα. Μερικές πιστεύουν ότι δεν αξίζουν αρκετά ώστε να κατακτήσουν τέτοιες θέσεις και παράλληλα οι άντρες ανώτεροί τους δεν τις παίρνουν σοβαρά ή δεν τις βλέπουν ως πιθανές υποψήφιες.
  • Οι χρονικοί περιορισμοί επιδρούν αρνητικά στις πιθανότητες των γυναικών για συμμετοχή. Συχνά έχουν έλλειψη χρόνου για τη συμμετοχή τους στις δραστηριότητες των συνδικάτων, αφού και τα ίδια τα συνδικάτα δεν υπολογίζουν τις γονικές ευθύνες στη δομή των συναντήσεων ή υπάρχει έλλειψη ευελιξίας. Ο ανδρικός κανόνας για πολλές και ακανόνιστες ώρες δουλειάς γίνεται ο κανόνας για όλους. Ωστόσο οι γυναίκες έχουν τριπλό βάρος, μητέρες- κηδεμόνες, εργαζόμενες, ακτιβίστριες συνδικάτων.
  • Η έλλειψη γνώσης των γυναικών για τη δομή των συνδικαλιστικών οργάνων.
  • Οι νέες γυναίκες δεν έλκονται από τις θέσεις λήψης αποφάσεων. Πολλά νεαρά μέλη δεν έχουν το χρόνο να δραστηριοποιηθούν στα σωματεία τους καθώς συχνά αμείβονται ελάχιστα για πολλές ώρες δουλειάς. Στο Ηνωμένο Βασίλειο για παράδειγμα νέοι κάτω των 25 ετών δουλεύουν πολλές ώρες, λαμβάνουν ελάχιστη βοήθεια από την πολιτεία και έχουν επηρεαστεί από την προσωρινότητα της εργασίας. Οι νέοι άνθρωποι έχουν να αντιμετωπίσουν την επαγγελματική ανασφάλεια και τις πολλές ώρες δουλειάς. Ανασταλτικός παράγοντας συμμετοχής των νέων στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης είναι οι χαμηλές οικονομικές απολαβές των προέδρων των συνδικάτων, το χαμηλό κοινωνικό status του ρόλου τους και η ηλικία, αφού ο μέσος όρος των προέδρων των συνδικάτων είναι 50 χρονών.
  • Οι δομές των συνδικάτων αναπαράγουν τη μειονεκτική θέση των γυναικών στην αγορά εργασίας. Οι γυναίκες απασχολούνται σε υποτιμημένες ή επισφαλείς θέσεις εργασίας και γι΄αυτό δε θέλουν να ριψοκινδυνεύσουν να χάσουν τη δουλειά τους εμπλεκόμενες στο συνδικαλισμό.

 

Πρακτικές που μπορούν να εφαρμόσουν τα συνδικάτα για να προωθήσουν την ισορροπία των φύλων τόσο σε ηγετικές θέσεις όσο και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

  • Τα επιχειρήματα για την ισότητα πρέπει να αποτελέσουν πυρήνα προτεραιότητας. Η ισορροπία στην εκπροσώπηση των φύλων μπορεί να ενισχύσει τη δημοκρατία και να βελτιώσει την εικόνα των σωματείων, να τα καταστήσει δυναμικούς, ζωντανούς οργανισμούς, ανοιχτούς σε καινοτόμες ιδέες, να επιτύχει μια ολιστική προσέγγιση στη λήψη αποφάσεων, να διασφαλίσει ότι λαμβάνονται υπόψη τα ενδιαφέροντα και οι ανάγκες όλων των μελών και ότι τα συνδικάτα γνωρίζουν αυτό που θέλουν άνδρες και γυναίκες στον εργασιακό χώρο όπως η άμβλυνση του μισθολογικού χάσματος, να αναθερμάνει το ενδιαφέρον για τα συνδικάτα ειδικά αν αυτά στοχεύουν σε γυναίκες και νεαρά μέλη, να αλλάξει την κουλτούρα τους και να τα καταστήσει φιλικά προς όλα τα μέλη, να παρέχει πρότυπα για άλλες γυναίκες δείχνοντάς τους πως μπορούν να είναι επιτυχημένες και αποτελεσματικές σε ηγετικούς ρόλους. Επιπλέον, τα επιχειρήματα για την ισότητα μπορούν να έχουν θετική επίδραση στη «στρατολόγηση» και την ενεργό συμμετοχή και των γυναικών- μελών που εργάζονται είτε με μειωμένο ωράριο είτε με συμβάσεις ορισμένου χρόνου αλλά και να προωθήσουν την ισότητα σε όλες τις κοινωνικές δομές.
  • Η σημασία της ενσωμάτωσης του φύλου στη διαπραγμάτευση. Για παράδειγμα, όταν οι άντρες διαπραγματεύονται για μισθούς ή ωράριο εργασίας θέτουν ως προτεραιότητα τις οικονομικές απολαβές σε αντίθεση με τις γυναίκες που συχνά επιθυμούν τη μείωση του ωραρίου. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι υπάρχει η προοπτική του φύλου στο ρόλο των διαπραγματευτικών ομάδων. Οι γυναίκες δεν πρέπει να διαπραγματεύονται μόνο σε γυναικεία θέματα αλλά και σε γενικότερου ενδιαφέροντος. Στην Ουγγαρία η Συνομοσπονδία εκπαιδεύει γυναίκες με σκοπό την ανάπτυξη των διαπραγματευτικών δεξιοτήτων, δεσμεύει θέσεις για γυναίκες στα συμβούλια και διπλασιάζει τις υποψηφιότητές τους.
  • Οι πρακτικές της EFFAT. Η EFFAΤ έχει 2,5 εκατομμύρια μέλη εκ των οποίων το 40,5% είναι γυναίκες. Η Συνομοσπονδία έχει αναλάβει συγκεκριμένη πολιτική και έχει συμπεριλάβει νέους κανόνες στο Καταστατικό της, ώστε να βελτιώσει την παρουσία των γυναικών στα όργανα λήψης αποφάσεων. Αυτό περιλαμβάνει δεσμευμένες θέσεις για γυναίκες, μια πολιτική αναλογικής εκπροσώπησης, και τη δημοσίευση δεδομένων για γυναίκες τόσο στο εργατικό δυναμικό όσο και στις θέσεις λήψης αποφάσεων. Το καταστατικό καθορίζει τον κατώτατο αριθμό ανδρών- γυναικών στο Συνέδριο και την εκτελεστική επιτροπή. Έτσι, προβάλλεται η αξίωση ο Πρόεδρος και ο αναπληρωτής Πρόεδρος να είναι του αντίθετου φύλου και κάθε Αντιπρόεδρος να έχει έναν αναπληρωματικό του αντίθετου φύλου με δικαίωμα ψήφου κατά την απουσία του πρώτου. Αντίστοιχα, η DGB Γερμανίας κατά τη διάρκεια των εκλογών έχει σύστημα διπλών υποψηφιοτήτων       που απαιτεί έναν άντρα και μια γυναίκα για τις αιρετές θέσεις.
  • Για την προετοιμασία των γυναικών με σκοπό την προώθηση τους σε κέντρα λήψης αποφάσεων και ηγετικές θέσεις απαιτείται εκπαίδευση και καθοδήγηση. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει συμμετοχή σε εργαστήρια και ομάδες διαπραγμάτευσης και παροχή γνώσεων για καλή δικτύωση. Προτάθηκε η καθοδήγηση να παρέχεται από έμπειρες γυναίκες, μεγαλύτερης ηλικίας σε νεότερες, για παράδειγμα γυναίκες- μέλη που έχουν συνταξιοδοτηθεί και θέλουν να εξακολουθούν να συνεισφέρουν στο συνδικαλισμό.
  • Οι άνδρες πρέπει να δεσμευτούν ότι θα «χτίσουν» συνείδηση για ισόρροπη εκπροσώπηση φύλων. Υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σχετικά με το πώς η ισότητα ωφελεί τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες. Οι περισσότεροι άνδρες δε γνωρίζουν πάντα τι σημαίνει να ανήκεις σε ένα φύλο, γιατί η κοινωνία έχει σχηματιστεί από ανδρικούς κανόνες και αξίες. Οι άνδρες πρέπει να εμπλακούν ενεργά στη διαδικασία βελτίωσης της ισότητας των φύλων, γιατί και οι ίδιοι είναι αιχμάλωτοι των κοινωνικών ρόλων που περιορίζουν τη δράση τους. Η ενσωμάτωση του φύλου δεν είναι θέμα των γυναικών αλλά θέμα ενδυνάμωσης όλων των εργατών, γυναικών και ανδρών. Αξίζει να σημειωθεί ότι δε θα υπάρξει καμία αλλαγή για και με τις γυναίκες, χωρίς να αλλάξει η πραγματικότητα για και με τους άντρες.
  • Πρέπει να επικοινωνήσουμε την εικόνα και την κουλτούρα των συνδικάτων. Τα συνδικάτα πρέπει να καταστρώσουν επικοινωνιακές στρατηγικές και να αναπτύξουν σχέσεις με τα ΜΜΕ με σκοπό να βελτιωθεί η εικόνα τους και να επισημανθεί ότι προασπίζονται τις αρχές της ισότητας. Η αλλαγή της συνδικαλιστικής κουλτούρας θα επέλθει μέσω της δικτύωσης. Επιπλέον, πρέπει να γίνουν αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε τα αγόρια και τα κορίτσια να εκπαιδεύονται με τον ίδιο τρόπο, να καταστρώνουν σχέδιο σταδιοδρομίας και να αποκτούν αυτοπεποίθηση για να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους
  • Είναι επιτακτική ανάγκη η διαφάνεια στις εκλογικές διαδικασίες και η κατάρριψη των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων.
  • Η προοπτική των γυναικών μπορεί να βελτιωθεί με την παρουσίαση θετικών εικόνων τους, την ταυτοποίηση και υποστήριξη γυναικών που έχουν προοπτικές για ηγετικές θέσεις, την παροχή επαγγελματικής καθοδήγησης για γυναίκες με προοπτικές, ώστε να τις καταστήσουμε ικανές να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους και να τις στηρίξουμε κατά τη διαδικασία αίτησης για υψηλότερες θέσεις. Πρέπει να συμβουλευτούμε τις γυναίκες, ώστε να αναγνωρίσουμε τα προβλήματα που υπάρχουν και να αναπτύξουμε πολιτικές και διαδικασίες με σκοπό να αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα. Οφείλουμε να αναπτύξουμε γυναικεία δίκτυα, ώστε οι γυναίκες να μοιραστούν εμπειρίες και να ταυτοποιήσουν στόχους.
  • Στο πλαίσιο των καλών πρακτικών η ZSSS Σλοβενίας (το 44,8% των μελών είναι γυναίκες) έχει θεσμοθετήσει ένα ετήσιο βραβείο για την επίτευξη ίσων ευκαιριών. Η     FNV Ολλανδίας (το 37% των μελών είναι γυναίκες) κάνει εκστρατείες, ώστε να ενθαρρύνει τις γυναίκες υποψήφιες και εκπαιδεύσεις για να τις προετοιμάσει για ρόλους μέσα στην οργάνωση. Τα μέτρα που προτείνει είναι η ρύθμιση του χρόνου των συναντήσεων για να διευκολύνονται άτομα με οικογενειακές υποχρεώσεις, ευελιξία στο ωράριο εργασίας και διασφάλιση ότι όλοι μπορούν να πάρουν το λόγο στα συμβούλια.

 

Dr. Jane Pillinger

Ανεξάρτητος ερευνητής- Σύμβουλος Στρατηγικής

 

Προσφορά Εργασίας

Προσφορά θέσεων
εργασίας στα τουριστικά
επαγγέλματα από
εργοδότες

Επικαιρότητα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΣΕΕ ΣΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ...

Περισσότερα...

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΣΕΕ...

Περισσότερα...

 ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ 2018...

Περισσότερα...

Δήλωση ΓΣΕΕ για την επικείμενη έναρξη της διαδικασίας διαμόρφωσης του κατωτάτου μισθού από το Υπουργείο Εργασίας...

Περισσότερα...

ΔΕ ΝΟΕΙΤΑΙ ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...

Περισσότερα...

Καταγγελίες Εργαζομένων